Çocuğunuzun devamlı dikkati mi dağılıyor?

Çocuğunuzun devamlı dikkati mi dağılıyor? Fazlaca hareketli ve sabırsız mı? Derslerde öğretmenleri devamlı ayağa kalkmasından, sözün sonunu bekleyememesinden ya da dikkatli dinlememesinden mi yakınıyor? Tüm bu sorulardaki emareler, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu işareti olabilir. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun (DEHB) hemen hemen bebek anne karnındayken ortaya çıkabileceği şeklinde ebeveynlerin yöntemiyle kalıtsal olarak da gelişim gösterebileceğini ifade eden Psikolog Dere Kadooğlu, “Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun sinir sistemi ve beyin gelişimi üstünde tesiri vardır. Bu yüzden nörogelişimsel ve nörodavranışal bir bozukluktur. DEHB’nin 3 emaresi vardır. Birincisi dikkat eksikliği, ikincisi hiperaktivite yada aşırı hareketlilik, üçüncüsü ise dürtüselliktir. DEHB tanısını bu 3 emareden birini ya da bir kaçını süreğen bir şekilde gösterdiği durumlarda tanımlayabiliriz” dedi.
SIK YARALANMA YAŞAYABİLİRLER Psk. Dere Kadooğlu, DEHB problemi yaşayan evlatların bir çok ortamda problem yaşamaları ya da zorlanmaları ihtimaller içinde bir durum olduğundan tüm ortamlarda desteklenmeli ve tedavisine destek olunacak şekilde davranılması icap ettiğini belirtti. Ailelere büyük görevler düştüğünü belirten Psk. Dere Kadooğlu, şunları söylemiş oldu: “DEHB tanısı aldıktan sonrasında ilk adım psikoeğitimdir. Burada hastalık hakkında ailenin bilinçlendirilmesi, iyi mi bir tedavi izleneceği ve tedavi olunmadığı durumlarda ne şeklinde sorunlarla karşılaşılacağı hakkında informasyon verilir. Çocuğun tedavisi için öncelikli olarak ailenin oldukça özenli ve dikkatli olması gerekmektedir. DEHB’li çocuklar daha hareketli ve daha dürtüsel olacakları için sık yaralanmaları, ani hareketleri olabilir. İşte bu aşamada çocuğun takip edeni siz anne babalar için daha da zorlaşır. ‘Bu çocuk yerinde durmuyor, ardında koşturmaktan iki dakika oturamıyorum, devamlı bir yerlerden düşüp orasını burasını yaralıyor. Ben de oldukça yoruldum’ dediğinizi duyar gibiyim DEHB’li bir çocuğa sahipseniz yorulmanız oldukça düzgüsel fakat ihmal etmeyin oldukça hususi bir çocuğa sahipsiniz. Doğru informasyon ve doğru yetiştirme şekli ile kendinizi de çocuğunuzu da rahatlatmanız mümkündür.”
HEM İLAÇ HEM DE DAVRANIŞ YÖNETİMİ BİRLİKTE KULLANILMALI
DEHB tedavisinde ilaç tedavisi ve davranış yönetiminin beraber kullanılması icap ettiğini belirten Psk. Dere Kadooğlu, “Aileler genel anlamda davranışı geliştirmek için pekiştireçler, ödüller ve cezaları kullanmaktadır. Bu durumda da çoğunlukla kullanmamız ihtiyaç duyulan yöntemler bunlardır. Çocuğun, hiperaktivite ve dürtüsellik bozukluğunun düzeltilmesi amacıyla yapacağı tüm pozitif davranışlar ödüllendirilmelidir. Böylece negatif davranışların azalması, pozitif istendik davranışların artması sağlanabilir” diye konuştu.
EĞİTİMDE BAŞARILI OLMALARI İÇİN DESTEKLENMELİLER
Dikkat bozukluğundan dolayı odaklanmakta, dikkatini sürdürmekte, karşısındakini dinlemekte güçlük çeken ve sık hata icra eden evlatların eğitim hayatlarının da bu durumdan fazlasıyla etkilendiğini işaret eden Psk. Dere Kadooğlu, bu yüzden eğitimsel olarak desteklenmeleri ve kendilerine güvenlerinin artırılması icap ettiğini söylemiş oldu. Bunun yolunun da başarı göstermiş oldukları mevzulara öncelik verilmesinden geçtiğine dikkat çeken Psk. Dere Kadooğlu, böylece çocuğun güdülenerek eğitimine devam edeceğini ve basitten zora doğru bir yol izlenebileceğini açıkladı.
ÇOCUĞUNUZUN DEHB’Lİ OLUP OLMADIĞINI BU TESTLE ANLAYIN
Psk. Dere Kadooğlu, aşağıdaki sorulara verilecek yanıtlarla, çocukta DEHB problemi olup olmadığını anlamanın mümkün bulunduğunu söylemiş oldu. *Evladınız oldukça çalışıyor fakat derslerde başarısı düşük mü? *Evladınız uzun bir süre durağan(durgun) bir yerde oturamıyor, acele sıkılıyor ve devamlı hareket halinde, elleri ayakları durmuyor mu? *‘Çocuğum oldukça sabırsız, asla bekleyemiyor. Ne bir sırayı, ne bir cümlenin sonunu’ mu diyorsunuz? *Evladınız karşısındakini dinleyemiyor, devamlı sözünü mü kesiyor? *Evladınız oldukça göz teması kurmuyor ve bilgileri devamlı gözden mi kaçırıyor? *Evladınız devamlı hususi eşyalarını ve emanetleri kaybediyor mu? Eğer bunlardan minimum 3 tanesi sizin için ‘evet’ ise evladınız DEHB olabilir. Bu yüzden, bir uzmana danışmanızda yarar var.
UZAKTAN EĞİTİM AİLELERİ UZAKLAŞTIRDI
Pandemi periyodu ile beraber başlamış olan uzaktan eğitim evlerin kâbusu haline geldiğini de dikkat çeken Psk. Dere Kadooğlu, “Annelerin çocuklarını uzaklaştırmak istedikleri her şey daha da yakınlaştı, yaklaşmalarını istedikleri şeyler ise daha da uzaklaştı. Mesela; ders dinlemek. Evlatları okula gönderdiklerinde nefes alabilen anne babalar şimdi okulun da eve gelmesiyle daha da bunaldılar” ifadelerini kullandı. Ailelerin bu durum karşısında evlatların açısından da bakması icap ettiğinin altını çizen Psk. Dere Kadooğlu, “Okula gidince eğitimin yanı sıra sosyalleşen, enerjilerini atabilen ve daha disipline olabilen çocuklar şimdi bunların hepsini tek bir ortamda, evde yaşamak zorunda kaldılar. En hareketli dönemleri olan evlatların, aslına bakarsan zorlandıkları ders dinleme, şimdi ev ortamında daha da zorlaştı” diye konuştu.
DERSİ DİNLEDİĞİ ORTAM DİKKAT DAĞITICI OLMAMALI
Dikkatlerini toplamakta, odaklanmakta zorluk çeken evlatlarının bu süreci daha sıhhatli atlatabilmeleri için ailelere oldukça büyük vazife düştüğünü belirten Psk. Dere Kadooğlu, önerilerini şu şekilde sıraladı: “Ilk olarak bu süreçte evlatların okul ciddiyetinden uzaklaşmaları, ders başarılarında düşmelerin olması, teknolojik aletlere karşı gelişen (bilgisayar, telefon, tablet şeklinde) bağımlılığın artması, günlük yaşamlarında süre yönetimi ve organizasyon becerilerinde düşmelerin olması oldukça muhtemeldir. Ilk olarak uzaktan eğitim gören bir çocuğun dersi dinlediği ortam, dikkatinin dağılmasını engelleyecek şekilde düzenlenmiş olmalıdır. Çevresinde dikkatinin dağılmasına sebebiyet verebilecek eşya ve materyallerden olabildiğince uzak durulması, odağının dağılmasını bir nebze de olsa engelleyecektir. Sonrasında derse başlamadan ilkin kişinin, aynı okula gittiğindeki şeklinde disiplin içinde derse iştirak etmesi, talebe rolüne yine girebilmesi açısından önemlidir. Günlük rutine devam edilmeli. Sabah gene erken kalmalı ve kahvaltısını eski rutinindeki şeklinde yapmalı. Uzaktan eğitim yataktayken dinlenmez! Masalarında yiyecek, meyve, abur cubur varken ve bir taraftan onları yerken ders dinleyemezler. Bunların hepsi çocuğun dersten kopmasına, dikkatinin dağılmasına ve uzaklaşmasına yol açmaktadır. Çocuk aynı okuldaki şeklinde esnasında iyi mi bir tek su varken ders dinliyorsa, evde de masasında bir tek su varken dersi dinlemelidir.”
OTURMA DÜZENİNE DİKKAT EDİLMELİ
Derse başlamadan ilkin dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan bir öteki mevzunun ise oturma düzeni, uygun aydınlatma ve gürültü için yapılacak değişikler bulunduğunu söyleyen Psk. Dere Kadooğlu, “Çocuk pencere kenarında oturulmamalı, dikkat dağıtacak görüş açısından uzaklaşılmalıdır. Seslerin rahatsız etme olasılığı için de kulaklık kullanılabilir ve bu şekilde çocuğun eğitimi daha verimli hale getirilir. Son olarak ders aralarında çocukla söyleşi edilmeli, ortam havalandırılmalı ve gereksinimler giderilmelidir. Teneffüslerde tv izlenmemeli” dedi.

Son Dakika Haberler